1. Lokales
  2. Eifel

„Jäng jätt opp Platt“: Tottele on Tuttele

„Jäng jätt opp Platt“ : Tottele on Tuttele

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. Diesmal geht es um Tottele, also Hagebutten, und Tuttele, einem Wort, das sich vergleichsweise schlecht übersetzen lässt.

mmE rstHeö tsti ´rr,m wnnä ´mrr öevrv lchäsFdwä ezarepes e,jet eh no do ta nsö enen u,tuSrhc äd ede,kc déuer môS t.ah ttaD dsne tTee,tlo di em Vjôrhrö wi seuRé ledöb. eteD rr´m tatd cseelVh anv ndneä leoetTt adeepdfil, ad konnt od neen oHof Meietilmrl éjeußr jeösNrs ,sureu id elken Hôre ha.nt Di eidtplde mrer ,sla rrem knele gonJe ,rewro sureu on eotdt di söjNrse dneän keenl reMächds nöhergem lsHa ne ´rd cöRk eärjtu.s

nO äjwe die öNrsjes erHô etoth, veiebvld err Huck egahn on otedt levl c.öhsje attD orwr tccsihirh lpeselöhro.Jvc On nnda ends ohoc ronr vlel lejüV me nkWtröe nrehög dänne eeoTltt aeh.r loTeett kann rmr´ reövv oohc ch,reub öm mrldaeaM ze a.mchea Doövrr ssmo mrr´ id te tehcisé ame,lesm nand soms rm´r se leeed on id rNjessö mott nemne cLhelfeöf prddleusiue.e On adnn nnka rrm´ id Tetleot oz aademlMr .ôkche

Mr´r kann ooch eeT vna otetTle .aaemch oD hrtbuc rrm´ dtat l-lthetoVeTsece ´rmr ez rdjüe on em tWröken omtt heße sWrase ärketc lsseo. lteTtue ends veörv un tjtä nazj eaes.ngrscth E cshneMo jtöt te e ducpeleTedh.ttä tleetuT esdn k,lcaVurü di mmo veLae ten seu cshhctrii ptara k,omem di emrmö gnAst ,thteo id höcsj reorw rrvö üMs no n,öSpen ennäd öremm ttjä iejw od.t Beji mdäm Woadr eulttT soms ihc meömr na natT oncJhnahe kedän rre Bmjaosm.la

Di gijn ornr eeKhrc, ngij vöver do in erz mKnum,inuo eäjw se rmöem et,nm es htät llve on rjeéuß öngtS onjed. nO da tomt zcemeSht i,eHn äd ta vshcrö e Atou htto, es no iraaM dlaW ra,rev öm do ez bh.ietic nO nand let se cish od dikätr de ijjwdeee Hjiteos ,önnj ändn ösbs momz haScanmnrodoej er sömsVr,öh htto tdat hni,scMg watt etn abesadt ,wror ta wrre neen oHfo dnSgeö nde.onj

nO wnän ´rmr vörejr lta ruéw on tne mi eus shcrihtci öwk,re da saat r:´mr Hä kttö nte im ünrva tmo eökwr,e äh ettttlu errm onrr tjtä r.meöm nO nwän msemö emröm ma aJmreme no am aeuKtzn r,wro ad onntk rr´m ocho at snö äsrgnt eárew on s:ana llS„et dhic ten eus a!na öBss tne sue ulh!ei“tttc

teegabtnHu nud te„etlTu“

mI brtHes tesih am,n nwen amn brüe ewelgFed eiaszpner hte,g heri dnu ad enein hr,autcS erd c,iedk oert rtüceFh ttä.rg Dsa nsid be,Hegutant ied mi nlFihrüg wie noRes ünlbeh dun ebsdalh huac zu dne owgcseRenhsneä eö.grhne Öneftf nam eeisd egHn,etutab mkonme rotd neei neMeg iroßitlgeelmrme ehnsscüN umz ,Vsrechoin ide leenki eaaHr mit naWheriked ahbe.n

Asl lnkeei uegnJn tlnheo riw edi shnüceNs asrehu udn cvthreunes, seide edn ineelkn ähdnecM hnneti ma slHa in den nückRe uz sentur.e eDi chneüNss lebeinb tmi enrih naHaer dnu eedrn dneWherkai na dre Hatu nneghä dun njucket nadn esrh s.ktra Das wra hsnoc trhcgeisi p.Jlvrceuuk gVelö sind im rntiWe cahu inhter end taeHtbeugn las nvmhicrtiaeie nNuarhg .ehr eugaHtebtn nkna man brea uhac cnbe,haru um amMraelde zu hcemna.

auDz susm nam sei utsrze einmla amsmenl. Dnan umss nam sei eitlne dun die ensNcsüh mit mniee lenenki leLöff hrazeras.utekn Das rshfclFeicthu rauhtcb nma nur zu koechn , etasw ckeuZr enniegubhz odre ahcu tic,hn nand aht man enie rtiiceieanvhm m.aeMrdael eeT nkan cuah vno nebgeatuHt erlleettghs ne.rwed zDau umss anm sda trcheclsFuihf erd ütrFhec rconnkte dnu mi ierWnt ni ehiemß rsesWa zeehin nasel.s

“ueT„lntt insd tewsa nagz es.ndaer nI nosuMhca tigb se niene et,igS dre lh„äetcpdeTdu“te h.ßtie etuTetl (sad torW nnak man urn lhhcctes terkdi e)serebtünz dsin euaFrn, ähgifu u,ntitvereehar ide tmi riemh bLene nhict so hrticig umck,emnohetzr dei mriem gnsAt aebh,n die ngba ndsi vor enuäsM udn pnSnni,e needn mmire idegowrn waest hew tu,t ied rimme anjmrem udn nelgak us.w

eBi dem Wtro tT„tul“e muss chi remim na die eanTt Janaonh sau der alBmgssue need.kn Dei ingg awzr ruz rh,ciKe eßil shic rabe ein die Konmoumni heeci,rn lewi sei rmiem telbag,u sei äteth lisove e,dstgüngi ssda ies hicnt zur uoimonKmn geehn .üfdter Udn nnad sseutm rih eeffN hniHcrie m,Schzti der schno rühf nie utoA th,ate mit ihr achn ariMa daWl nae,rfh mdiat sie ortd heir ünSe„dn“ inebceht kenno.t

fSroto canh rde Beichte lßei ise cihs niee teiweegh etosHi ne,ecihr dnen isb uzr eFerhüssm ma nmgootaSnregn tenokn sie incth warnt,e wlei eis irewed ienne aHfenu eüdnSn nenbgaeg aetht. eWnn nam errfhü telrä rdwue udn ihtnc hmre os itihgcr reaiebtn t,okenn adnn seagt :anm Er r(oed e)si omtkm cithn mreh ovrna itm rde brt,Aie re t“lt„uett nur hcno sawet h.rume ndU wnne dnamje edndaur ma maJnerm dun ma rimmWne rw,a da toenknn edi egnAihnöegr cuha lam etrnsg nwedre ndu as:gne „ltlSe icdh inhct so a!n iSe ihtnc so sd“i!iknhc