1. Lokales
  2. Eifel

Jäng jätt opp Platt: Schiéreschliifer, Kesselsflecker on Huseerer

Jäng jätt opp Platt : Schiéreschliifer, Kesselsflecker on Huseerer

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In dieser Folge geht es um den Hausierer Maßens Päulche aus Monschau. Ihm hat man vor einigen Jahren in Monschau ein Denkmal gesetzt.

„eD ichréS öss tuspp. Ich hf,fo dtat ltbaa dä cdeielhifrriéhScs ocnh ens nglsa de errDö “öktt taas di ,Mamm wenn se ttom ärd rcSiéh eknne tffSo mi edhncgis tnk.o On nnötajnrew kmom annd ocho enne nalsg de üüDr no fhesfcl de écShier no .trMezä aVnn ow id sShfcélhirciree kmoe,m wees ihc e,nt vevrö eenn nav änend kmmo nva est.ncheE Öervv attd rorw ennke ,cerhsEe äd onwt rmr,ä nnwe äh eh en rrdä jntäJe hcieréS hielcfsi to,td en Ecensth er ser.Beordßet ôD ttho hä e emröZm on crhkô sös odsnev ôd cho jttä ez .seäs

Et rorw en endnä er04 ,erJô dô orwer ´rmr em ödnB ma rnaedsejejesSt ma relaEp .sudsno Dô mmeok ta isucj,chehuSern adtt r´rm de elvKeunv jnaz atlk .rhokc Dô mokm dä éhiesShfcrriicel avn Ensheect mti gnesim lteä,slJ tdta e ssjbee scôuh wi ne roSrk,ecrhaas de lehbhscöeBc araf van eKnzo dun sschctoerh datt lslJetä eewr rd´ sherBcö orp.pe äD nnaM roow alt on lasnmga no evvlb em rshöecB tô,sn rröv cihs ed kHnä ze r.wömee jiboeD ohclhsc hä nsgi äkHn on remA eörmm mo rBru zemaesm. lVle rvenetnd tanh di nänM, id use köWre ,tdteo rchsee e.nt

ennW m´rr môodsl vrrö levl ôeJr e ohLc me lehkKoässc ordde me hcekeäenlMnhc hto,t ottd ´rrm id etn ne ´dr llöM. Di éruw eratwar,v ssbö nnee ceflelsKesskre gansl de öreDr okm on tom Blj,ie reKoff on eernn öaLpmölt äd läesKs rerw kclefe .ttda E zoneK aht anv imestesdnn 1895 söbs 8181 enen eecfskrselselK avn mrtSemö en.nwjto rHtbue amBiuärtg hhces dä aM.nn

Opp de seéimt perrDoe onkn r´rm ünüs älejd vrör doazn,ne rödvro ttmo mrr´ no eMhsnoc reddo nmmo rSmtmöere aart.M evÖrv nnwe en Bto,z e ,mdHö e Keled, nnee nelaMk dredo nene ockR kttopa wror, ruéwe id ltotKaem tfjleeck. nO rodövr trtub r´rm aarJ, do,Nel K,fnöö Jozcmimhu örvr ed rtnOe,bgzo örVöge,ntth m.Kmä On ottm uenns Kknsectileneeh momek seurreeH vna rchoSlböte on oOhec ecrhod de rrepoD no gjnei nva usHu ze s,uHu ömm dä mrKô ez ro.koevfe iD thteo nnee duarerBl örevv r´d saHl enjega,h ow di acaShe drnne rerow, di se ofovekre t.toed neEn errsuHee avn nhesMco rwor esMnaß äP.ulhec Dmmä anth es vrrö eehnesc reJô e shconeM e mDenôlk zatsj.ee

ne,efScrlhesecrih lreeKkisfcsel dnu iHruaeesr

e„Di echSer sti .tufspm chI ,ffoeh sads albd nei crhfiseceleSrneh vobmo,rmeki“t stgaen ied etürtM, nwne eis itm nrehi Shenerc niekne tSffo emrh innehdecs n.ntoenk Und dnngnireaw amk dann huac in lußginrengeemä nsAädtneb ien slfereceihnSchre rvboie nud bto esein sienDet na udn flchsif Mreses und nrece.hS oW eid Sicelfeenhsrerhc aemkh,enr eißw hci in,tch abre nerie von inhne mka aus ishreEhccdei. bAre sad raw eink h.Eiiiesmhrcen rE oh,wtne dewnhär re ni edr ubmenggU eSnrehc chfil,fs ni iesehEcdcirh ni edr eetasrtrBßei im usaHe Klle, iew eiucL Klle sihc ochn nireten.r otrD theat re ine mreZmi dun mkeab auhc dseanb waset zmu nEs.se

Es ussm lohw am eEdn erd 90r41e arheJ sneeegw .eins aD anrew irw mi dönB an red niissdsrcatehegS eibm Ahauknces onv fnKte.loraf sE arw nscho mi btepmeeSr so tak,l dssa hceSne ilfe und esrnue dnäeH ngaz klat wnerud. Da akm der ehehsfcreciSlner nvo ieschdhErcei tmi ineesm set,lelG ads os haassu wei neie eeS,kiebrrcha eid Saeßtr umz hlbeangBce bhani dun hscbo andn ads etlelGs reiewd nde rgBe afu dre adeennr Tteilase och.h eDr nnMa arw lta ndu lansmga dun ilbbe mi gBer ,eehstn um ichs esnie lanetk Hednä zu m.weänr bDeia cslugh re esnie reAm imerm ebrü med ahcBu .mauezsnm Viel etdnreiv anbhe siede nMräne eib rde ubsungAü hirse webreesG scehclhrii ncit.h

Wnen maasdl rvo evienl reJahn im elKssohcek orde eilänMckhcnnh nei hocL w,ar edwurn eiesd rGeetä cinth .etgsornt iSe nwedur efa,gouhneb isb ine sscerileekKlf na end üuarHstne mbvriekao dnu neeis niDtese btnao dnu tim Beil droe frupKe nud nerei aepLmltö eid rGteeä reewid .reriertpae In oKzenn tha ndmientess von 1859 bis 1188 nei ilcfKrsseekel usa amShmteir owtnheg. Heburt Bärugimta eßih rde nan.M

In den esimten rDreönf ntoekn man ntsie inctsh f,enauk asw nma zum nehzineA b.gtetienö rüafD steusm mna anch Mconsuah deor mzu tremmaShrei ta.Mrk bAre enwn niee oHe,s ien He,dm ine Ki,del eni tleMan udn ine ckRo sizseerrn rdeo urghceetrcsdehu raw, renwdu dei süecdlsKkinuetg gctfli.ek afDrü rctebuah mna arnG, ,dnlaeN ,pneöKf smGmiu üfr hUrn,eseont güe.neFhitr ndU itm lsnohce ernuKwzar eanmk euHaesrri vno rogtebSl und ahcnAe dhucr dei rD,eörf genngi nov asuH zu a,uHs mu rinhe mkrielaKn uz .ruvnfkeea eSi ntehta nneie haudnBcale mu nde Hals ,ngäenh wo eid niDge drin ar,new ied Hfuurseaan .eietötgnnb iEn esirraeHu asu unoschaM rwa seßMna P,ecuähl emd mna rvo eingnie nareJh ni socuhMan eni eklanDm gseettz .aht