1. Lokales
  2. Eifel

„Jäng jätt op Platt“, Teil 21: Besselech on Schavunge

Kostenpflichtiger Inhalt: „Jäng jätt op Platt“, Teil 21 : Besselech on Schavunge

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In dieser Folge erzählt Günter Krings von Gemüse aus den heimischen Gärten.

Ohoc wä veröjr enke iBerjure toth, dä otth veevr enne ,Jard nänw e ndna e eej sHuu tho.t eeeJnddrne ttmo rôrvöd selräve es,jro tadt rmr´ em reökWtn ättj vrör ze sesä h.tot sJmeös knto mrré nreör djäle. äD adrJ ttom em rVjöhrô vejajöemr eawer no dlea Mstö rwéu govjreerej.na Wä neekn söMt ,htto ewjnä hä eekn öKö t,toh gijn aötePdrtlseke no tloKfeta po er Sôrßt ückse no .lmaesem

nE ssoer ßôtrS ttod tdta elmlhäl.We äD arJd cmah,ea nesié on anezlp orrw e örke,W ttda me aMi eonnjd uréw. E deermjed Jard eéwru nnoBe eeat:zjs treou,bnSncuh cekDe Boenn on tbn,eSnekocä di me töresH peltjo eréuw no emnne ßjureé öDepp usru ajelante .eéuwr rntnocbuSheu on ckeeD eBonn ewuré e.ôjcnekht rzaE ôjv te ooch en jeederdm dJra. rorDöv ttmo rm´r Eirerseiarz tpara elji anhn, na nendä id zraE éßuehhwcaa nnkt.oe

atWt e dejedmre aJrd tnjiése ,éuwr wroer ué,Mre Rsid,reja Kae,urté bestölb,Rl atSipn on oMagn.djl nO jäwe a eedmedjr Hsuu ehircsswiaa öjeiMhsc eorr,w mtot tda sseömJ ottm esRiir jott akdäfjtce ee,wr jeäw oss id ejöMsich rwer eslal eeuhsec-rsár dtte.o rM´r odt verve net ärrm einsé, r´mr dtot ooch apezn:l hlacSa,t Wssei ,seppKa ueréd ,sapeKp gnue,Savch ,uéoBmmklle euékéuR,ls be,lerolaK eltfoBoer, rele.ljiSe

On nwän em iJnu r´d aniSpt ctjhebru rro,w werué do shreüculkKel lzp,nejat id andn éicsh em sHertö on Wkentör jehucbrt uerwé. apO otth ohco möemr ájer a rapa e.ssaenaRm Wo rvööhcs mseJö jneasetg toth, od uréw astcaälVdhl estín.ej cseeelhBs no eiijejw üleK tsengu te nzjae rôJ em aJdr no ttbeur ent sjdeed rôJ önj ljzptena awe.er lPazen no óSm onntk r´mr e eonKz ebji sJeslele tiecPht re almjsoaB j.äeld

E Smmtröe vjô eervv cooh e ätecs,Jhf wo mr´r rärm Sôm deljä .tonnk Ihc ,ölvje di eehchs eDße.ren On rra olFra e ehcosMn ontnk r´rm äd rKmô hoco a smaFeml .ljdäe nE ed simtée ardeJ rorw ronr e nekel dlVä omtt ras,aJ mö ôd em Smmroe rd´re csWahi ez hcel,ebe tdat owrr de lecBeh. On dnjenredee htto mmWeire em Jda.r toMt zescrawh emrmiWe mtahca m´rr enne ,eapezdjOst ttmo rudé on eiwss mrmeiWe érwu léheceS .mhajetca

Hmeengör suHu oetth r´rm rron e eelnk läVd jentnträafa örrv njéveoir hezn hnlsühtccüreeKo. iD ehcKonel uéerw .eecôhjtk nO nwnä es irfi ,eowrr dotte ed axreM no id rgena äecBkr ecvoaeKlnlahm adnnov bak.ce rM´r tehot choo éenhisc eiRej ttom r,ömimeHe id ttäj srerjsö rwreo wi id em ichsöB mö eaistemrHfo ez aahecm rövr r´d iudPndg. nE dnäen 0e4r rJeô wrro dnna e dVlä em dJar vrör drr´ buTak av a.pO

iD zaPlne noknt errm äjle,d no wnnä id hhsnamcnéu rerwo, eurew di Baalhc ammv etläSng edcjfdneseha no re hrüüSc na enren daorK nejpehaog rövr ez rjdü.e drSéípe éerwu es tomt eenm eej bsaäktmzuT enkle ,jdecsdheen ekmmo ne dr´r kbb,uTealsügd dä avn nerne slôB ammv eerköV mteachaj w.ror

linchatcthSu nud Wgirnis

uAhc erw frherü eknie dtriaahLsnctwf ha,tte taeht neein ar,nGet wnen er eni esegnei Hsua tae.th eerdJ tseusm adslam lsbtes fadür sre,gno ssda re mi neWrit eswta uz sesen e.thta Güsmee nntkeo nam ntcih im rfDo e.nkufa Dre Genart sstuem mi rFjrühha rmngeagebu nr,dwee udn deiab rewud leatr itMs mti reeaet.bnugrng erW ineken tMsi t,taeh lewi re ienk eVhi tat,eh thcseu eeäpelPfdfr dnu flKhuaned uaf edr eS,atrß eiw sad ilmeWlh pHteuzpr in eurnres tSaßer .tta

enD eaGrtn utczerh ,cenamh säne nud fplnezna rudew im Mia eg.tna In emdje rnGaet ndewru ehonnB t:ezgets orhthbnScuna,e keicD Benonh und abonShtnenen,g ied im Hbrest cügflkpet unrwed dun in enemi rseh goßrne tTopfno aesur gleinteeg .ednurw nhbruthecnoaS und ieckD ohnBen rwdneu ehgi.eocnkt sbEanlfel ni dejem neatGr abg se nbr.seE faürD ustmnse rzeku eÄts von cBehnu teiber eileg,n an edn cish ied Ensebr hhco enrank nnent.ok

aWs ni medje trneaG mdaals teäsg eu,rdw narwe öhnrM,e Rcsaeie,ndh etoR B,teee tslbRei,ü Stpani udn l.doganM Udn wlei es na mejed saHu easehiunwef aeztSnp gab, emtsus asd gesäet eüsemG cidht imt Riigse keactdebg rn,edew elwi ontss ide pezStan aslel deerwi uahrse hcsaenrr ed.nrüw anM etäs aber ntchi ru,n nednsor nlzepfta achu eü:Gmes pKlt,osafa Wlß,keiho tkloRo,h ii,snrgW u,kllBnmoeh so,nlkhReo haolKib,r o,Peerr .ieSelrel

Udn wnen mi inuJ der Sainpt ntegetre ,awr udrwe ordt rKhoukals üG(lo)rkhn gant,azlnfep dre andn srte im btrseH udn Wnerit retngtee rwdeu. rßtevroaG taeht cauh eenrg mimer igneie saaeRsnem mi rGatn.e nhcctuhiltSa dun i„ergEw “lohK entsnda sda eazng rhJa eübr mi eaGrtn udn henaturcb icnth deejs Jhar eun ntzfgaple uz erwdn.e

ennfPzal ndu aSnem neotkn mna in oKnenz ieb ePetr neislelsG ni dre esBglmasu kf.nuea nI mrSatiehm bag es ein äcfhGets, dsa nru mSane .treuvefak chI l,uabeg asd rnewa ß.Denrse nA rde olrFa ni nhcausMo kneont man die Digen ahcu ni red eenrtäGir asFlemm f.uekna In dne nesimet eäGtrn bag es ine iesklne delF tim suGwscar,h mu dort mi ormSem edi äWhsce zu ec.ibnelh saD awr eid cieB.ehl dUn edjre ehtta hacu nbensihoJnaeer mi retnGa:

iMt aenwsrzhc heJeosnienbran tcneham amn chis neeni A,zsteegtuenf usa rtone udn weniße esrhieebnnaonJ ednuwr aelMmdare eord leGee cethg.ma enHirt nmeures uHsa ehntat wri ncho ein k,eilnse esgnneeattrb Flde imt ac. ehnz .esetrtlecuhearbärhScn Dei etneengtre entrShceelaeb drneuw ebalfesnl oigeetcnhk. tirseFga utgr man ocsnh alm ein lsaG lrheecabSeent rzu Bkirceeä larK pzrtueHp udn zu nraedne kBrnc,eä mu asraud enine laeFnd uz ckbae.n

rWi eattnh ucha neiegi ehieRn tim tbeunem-ZrhicHe im ,aernGt die wetas ßrgerö nwrae asl die nmiebrHee usa med W.dla usA dne mienrHeeb reuwd ftaS ,cgeahmt dre lsa ssißSeüep frü den niudPgd ergtuachb wd.eru ndU in end r4e0 Jaerhn wra andn ni msnreeu eGrnta nud lwho uhac in nndeera Gteärn eni ldeF erretesivr ürf edn bkTaa rfü Op.a sieeD eflaPznn nenkot amn ua,fken ndu newn ies hsanocmnh nawe,r uwdren dei Brtetlä vom elntgSä ectsnenthig udn in erd ehencuS an enie rSuchn ge,nhgena mu zu .ortkcenn rpteSä wrdeu eis andn tmi einme eaabemskrTs nlzeieet,rrk amnek ni neeni tkb,eTebulaas red sua riene canieebwslShe lgtheteeslr dornwe w.ar