1. Lokales
  2. Eifel

„Jäng jätt op Platt“, Teil 21: Besselech on Schavunge

„Jäng jätt op Platt“, Teil 21 : Besselech on Schavunge

„Jäng jätt op Platt“ – unter diesem Titel möchten wir in loser Reihenfolge die Eifeler Mundart pflegen. In dieser Folge erzählt Günter Krings von Gemüse aus den heimischen Gärten.

Ohco wä vrreöj ekne iujeBrre h,ott dä htot vreev neen r,Jda nwnä e nand e eej suHu t.hot ddnerJneee omtt rôrödv eäslver ,rojes adtt r´mr me ötrneWk ttäj rrvö ze äess tot.h söemJs tnko mrré örenr dle.jä Dä rJda ottm me hjVrôör jrmajevöe aerwe on dael Möts éurw rrojjn.vegaee Wä eennk Möst toht, nweäj hä neek ööK ht,to igjn rdlesePetaköt on folatKet po er ßSrtô ckües no ale.emms

En orsse rôtSß dtto attd äll.emWhel Dä daJr aemcha, iesné no apelnz rorw e rköWe, attd em Mai jennod é.rwu E merededj Jard weréu enonB atez:sej o,tucbnnSeruh Deekc Boenn on ecno,tSbnäke di me sörHte ojletp éweru on nmeen réßuje Deppö urus aeeanltj w.ueér nrotnbuhSuce no ekDec Bneon réewu ejôe.tchkn zarE vjô et ohco ne mejdedre .radJ öorrvD otmt m´rr Eerzarisier apart ilje hn,an na dnenä di razE cußhaewéah .tnneok

attW e mddejeer adJr néjetis éw,ru orewr eMér,u dseji,arR aréeKut, lsblRbeö,t aSpnti on oadgl.jMn On äjew a redeedmj uuHs ershaiicasw Mcjsöieh ,owerr mtto dta ssmöJe mott eriisR ttjo dceäktfja rwe,e jewä oss id jehMicös ewrr lsale heses-rráeuc .tetod rr´M tdo vvree nte rämr isén,e mr´r ottd coho lnpae:z aSh,tcla eWiss sppeK,a edréu ,sKeapp ,vahSegucn éu,oekBlmlm ksl,Ruuéée leaeobrlK, ,Betflreoo elleerSj.i

On ännw em unJi d´r anSpti bhetjucr r,owr ewrué do rKleuklehscü z,enptlaj di dann hséic me sörHet no ötWeknr trhujebc u.eérw Opa htot ocoh ömrem reáj a arap m.eaasRsne oW cvsöörh semJö nejgates ho,tt od rwué tdhlVaälsca eetjn.ís eBeshscel on iwiejej Klüe unsgte et zenaj ôrJ em daJr on reuttb etn djsdee rJô jnö apzjntle a.eerw nlazPe on ómS noktn ´rrm e Knzeo ejib eeslslJe tPcehti er lamosjBa .däjel

E rtömemS jvô evrve choo e Jth,sefäc wo mr´r rrmä mSô jdläe k.nont chI ölvje, id hheces er.eßenD On arr laorF e Mscnheo tnokn rmr´ dä ôKrm ooch a lFmsaem äl.jed nE ed sitéme edJar wrro rnor e nkeel dälV ttom ,asJar mö ôd em Smomre erd´r cWhias ze e,bcelhe adtt owrr ed ce.eBlh On djeneredne thot meeWirm em rd.Ja Mott arcehszw emWiemr acmhat m´rr eenn adpsejztOe, tomt érdu no swsie mremeiW wréu leeShéc .etjahcam

mgönreeH uHsu htteo m´rr ronr e eenlk läVd anrfjtnätea örrv nirévjeo znhe üonthshcürelec.K iD eehlocKn werué ôet.ejkch nO nänw se ifri wro,re toetd de exrMa no di gnare reäkcB laeeamhncovKl novand c.keab ´Mrr thtoe coho ehsncié ejRie ottm eiörmHe,m id tjät esrsjrö erwro wi id em csiBöh öm ftsHoimerae ez cemaah rörv dr´ dgnPi.du En nednä 04er Jôre rwro adnn e ädVl em dJar övrr d´rr Tbuak va Op.a

iD Penlza ontkn rerm ejd,lä on nwnä id émncahhusn rew,ro erwue id hlcaBa vmma nStälge aeefdnhsecjd no re ücrShü na enren ardKo pnahjogee örrv ez rü.ejd Sépreíd eréwu se ttom nmee jee akTumstzbä klene dshedj,ncee komem ne drr´ lb,ubksgaTdeü dä avn nerne ôsBl vamm köeeVr cmjhaeta rr.ow

chtSitulhanc udn nsirWgi

hAcu wer ürhfer keine swLdncfarhitta a,etht tetha ineen n,eatrG nwne er ine esgeien sHua ath.et Jdree ssmtue amasdl lbsets afdür noe,grs asds er im ieWtnr esatw uz eesns tah.te esmüGe onnket nam hinct im Dfro .knufea Der tearnG mssuet im hahüFrrj uaegbnegrm dnew,er ndu eadbi erwud alter stiM mti gbreeugt.aennr reW ekenin itMs ah,tet ewil er kien hiVe ,ateht chsteu Plffrdpeeäe dnu nfleKhdua afu edr aß,etrS wei dsa heWimll eHtuprzp ni usrerne Seatrß a.tt

nDe rnaGet trzuche e,namhc äesn ndu fplneanz wrdue im iaM ga.ten In jedme Gnrate urdwen ohnBen tgeszte: uarhohSt,ncnbe iceDk heBnno udn Sebange,htnnon dei im sbeHrt fcküptelg enrudw dun in menie esrh ßerngo fotTonp uesra eielgtgen .rudwen bhonhrStneuca dnu Decik henonB udrewn .gicknteeho efsllEban in ejdme Gearnt gba es Esbn.re üarDf usstmen euzkr tÄes onv echuBn trbeie ,lenegi na den icsh ide ebEnrs ohhc knnera etnknn.o

aWs in mdjee nertaG asmlda esgät eu,drw ranwe örhM,en iac,sdenReh tRoe eet,eB Rtsi,leüb nSatip nud d.oanglM nUd lewi es an edejm uHas iaufnweeshe taSnepz ,gba sustem sad etgäes üeeGms dtchi imt giisRe agbeedtkc wneed,r ewil ostns ide etpSnaz lales iwedre euahrs rhnacers rnüed.w nMa teäs reba incth unr, dsnenor natzfepl acuh üeGmse: lpo,aaftsK oWßheilk, ,olthokR ,irsgnWi Bn,ohleklmu ,oRelonshk ibraoh,Kl eP,reor rl.ieleSe

Udn newn im unJi der pSinta geertten a,wr reudw drot sholaKkru nrhl(Goük) tagznlfep,na red nand ster im Hrtbse udn Wientr egteentr dr.euw roeatßrvG ettha cuha ngeer iemmr nieeig ssaenmaRe mi n.rteaG ncactihulSth ndu wEie„rg lohK“ sndenat dsa enazg ahJr ürbe mi terGan ndu eatrnbcuh ntcih jdees Jrha uen tpleganfz zu e.wnred

Paflznen ndu maSne nknteo mna ni Knoenz ibe Preet lsselieGn ni der uaBlsemgs aku.nfe nI itmmrSahe abg es nei ,fäcshGet sda run meSan uavf.eterk hcI ba,guel das arewn r.nseeDß nA erd oralF in huscMnoa noeknt nma dei gDien cuah ni rde Gtnäriree smlmeFa euankf. nI end inmeset äGenrt bag es ine eilsenk eFdl itm scauhG,rws um dotr im omSerm ide ecsWäh zu chlee.nib Dsa awr ied eeilch.B dUn ejdre ettha uahc eeibJosrnnneah im te:aGrn

itM hczwsnare iseJhonnarbene nahcetm anm chsi enien ,etAftzgunsee uas otrne udn wneieß oJennieahnesrb rdunwe laemrdMea dore leeGe ectmha.g Htiern eumrens uaHs tahten rwi conh nie lnis,eek trantenesgeb Feld mit .ca ehnz rrbenecarSähtetsl.cehu ieD etnegrntee aSltcnehereeb wendur neallfseb e.ethicngko itareFgs ugtr man hnsoc alm eni saGl chtaleeeSrnbe urz Bräeicke larK eHpuprzt udn uz rendnea re,nkcBä mu uasrad neien delanF uz .anbkce

riW atehtn auch eienig iRhnee mti iceunbH-hreZmet im eGtar,n die aetws rgöerß wnare las dei einmebHre usa mde .dWal uAs dne renimeeHb reduw Satf gc,meaht erd als isüßepSes rfü dne nuigdPd rcuhbtaeg e.druw dnU ni dne 0r4e eJarnh raw ndan in menruse eatGnr dun lhwo ahuc in ernndae äGnret ein Feld rteirvrsee frü dne akaTb rfü aO.p eeisD Pnfnlaze notken anm kefu,an und newn ise mnonhachs enarw, erundw die tltäBre mov egnStlä cneishnettg und in rde heucenS an neie Sncrhu ,hagnneeg um zu e.cnokrnt präteS rwedu esi andn mit enmei eemksrsbaaT ekniretz,elr aenmk in nenie btkesa,ulTbae erd sua ineer bSlsheeencawi eelthtlegrs ndrwoe w.ar